Buscar

Lecturafilia

"Leer es vivir dos veces"

Categoría

Literatura gallega

Reseñas escritas en gallego sobre libros escritos en esta lengua.

Os nenos da varíola

María Solar, autora de "Os nenos da varíola"
María Solar, autora de “Os nenos da varíola”

Botar a vista ao pasado para recordar certos feitos nunca está de máis. Eu diría que cada certo tempo deberiamos de virar a cabeza para ver os porqués do que realmente somos. Esta visión ben puidera facerse sobre todo no ámbito da medicina, onde se avanzou tanto que hoxe moitos pensamos que sempre foi así, como acontece co caso da varíola.

A xornalista e escritora galega, María Solar, volve na súa última novela a ese momento de comezos do século XIX, concretamente ao 1803, cando un total de vinte e dous nenos son embarcados na Coruña para levar a vacina da varíola cara América. E  por iso recupera a historia dunha das maiores fazañas médicas da humanidade, que foi o comezo da erradicación desta enfermidade, que se produciu no ano 1980, cando a OMS declarou o planeta libre dela.

Pero antes de que iso acontecese, moitas persoas tiveron que loitar contra vento e marea para levar os métodos científicos á realidade, aínda contra sectores tan potente como a Igrexa. Antes, moito antes, a peste acababa coa vida de moitas persoas, tal e como se describe na novela:

“Unha peste terrible e temible. Contábase de familias enteiras en que todos os seus membros foron caendo un tras outros, aldeas, vilas cheas de contaxios en que xa ninguén quería entrar para ir vender. Persoas feitas monstros, sen un centímetro de pel sen pústulas e pus, ata dentro da boca, dentro dos ollos. Horrible”· Seguir leyendo “Os nenos da varíola”

A candidata

Miguel Sande, autor de "A candidata"
Miguel Sande, autor de “A candidata”

Gravar ou escribir para acreditar que o que nos sucede é real. Falar diante dunha cámara para testemuñar que un día nos ocorreu algo insólito e que cambiou o sentido da nosa vida. Verter os nosos sentimentos diante dun micro, que nos axude a comprender quen somos realmente tras esta crise que nos afoga.

Con este exercicio xoga Miguel Sande no seu recente libro, A candidata, unha novela curta sobre a crise e a violencia machista. Unha historia cun estilo breve e tan impactante coma o disparo dunha bala, que arremete de cheo contra a nosa caluga sen darnos tempo a reaccionar. Acaso non foi exactamente o que fixo a chegada da crise económica en moitas familias?

A candidata foi merecedora do Premio García Barros 2016, convocado polo Concello de A Estrada, e nela a crise proxéctase coma o gran tema detrás do que atopamos as realidades cotiás do día a día. Pero, o que Miguel Sande fai moi ben é explicar con metáforas e comparacións a chegada silenciosa da crise, que chegou coma  un gran naufraxio: Seguir leyendo “A candidata”

Purga

Sofi Oksanen, autora de
Sofi Oksanen, autora de “Purga”

Recoñezo que son unha lectora de historias duras, reais, desas que se adoita dicir que removen por dentro e nos fan tomar conciencia de algo. Aínda sendo consciente do que me agardaba, a dureza e a crueldade da novela Purga rompeu todos os meus esquemas.

Purga, da finlandesa Sofi Oksanen, foi publicada orixinalmente no 2009, e acadou nos últimos anos premios tan prestixiosos como o de Literatura do Consello Nórdico, o Premio Femina de Francia e o Premio á mellor novela europea do ano. Tras moito tempo entre os meus pendentes, esta novelaza chega a min da man da editorial Rinoceronte, que está especializada en traducir á nosa lingua novelas que nos removan e nos fagan reflexionar.

Estamos diante dunha historia estarrecedora, moi crúa, na que se mesturan dúas realidades do país estoniano, as purgas estalinistas do pasado e o presente máis inxusto, no que moitas mozas son obrigadas a prostituírse noutros países co soño de lograr conseguir unha vida mellor. Estas dúas circunstancias únense aquí a través dunha rapariga que logra fuxir dos seus captores, e unha anciá que vive nunha afastada rexión e que non ten máis quefaceres que ver pasar o tempo e coidar das súas galiñas. Unha rapariga fuxe co medo a ser sometida de novo polos seus secuestradores, e xa imaxinará o lector que vén dar á casa da señora maior da que falamos. Seguir leyendo “Purga”

A soidade das medusas

Iria Collazo López, autora de "A soidade das medusas"
Iria Collazo López, autora de “A soidade das medusas”

“Só. Illado nun mar de edificios, sen faro ningún que procurar”. Fálanos aquí unha voz narradora que describe a soidade que sente un escritor que está pechado contra a súa vontade nun apartamento no medio dun mar de rañaceos. Con el comeza a nova novela de Iria Collazo López. Digo novela á mantenta, porque xa sei que moitos me han dicir que se trata dunha compilación de relatos. Explicarei entón este “erro” deliberado.

A soidade das medusas está concibido como un libro de seis relatos, nos que se narran desde distintas ópticas as historias dunhas personaxes que teñen como eixo común a soidade, e como este sentimento atrapa as nosas vidas nalgún momento. Son historias que aparentemente non teñen nada que ver, mais que se un le atentamente pode decatarse rapidamente de que ben poderían ser parte dunha novela, e relacionarse entre elas. Non en van hai certas pistas que nos remiten duns relatos a outros. Seguir leyendo “A soidade das medusas”

Nordeste

A primeira novela de Daniel Asorey é "Nordeste"
A primeira novela de Daniel Asorey é “Nordeste”

Somerxerse no Nordeste de Daniel Asorey resulta una experiencia perigosa e revolucionaria. Nesta primeira novela, o autor fálanos da loita das mulleres por acadar o mesmo estatus que os homes, e tamén explora esoutra parte do ser humano que desde sempre loitou por eliminar as barreiras entre as clases máis ricas e os desclasados.

Vexamos. Esta novela,merecedora do Premio de Narrativa Breve Repsol 2016, conserva un estilo breve, conciso, e intenso, tan intenso que impacta coma unha bala no corazón. A dureza dos feitos que conta parte dunha realidade: o asasinato dos cangaceiros, a banda salteadora máis grande do Brasil, no ano 1938 a mans da policía. Nesta banda estaba María Bonita, muller que loitaba dobremente, polos dereitos dos pobres e polos das mulleres nun mundo machista. A trama inclúe en capítulos alternos as historias de María Bonita, a xornalista Matilda, e Carme de Candingas, vedora maior da Repúblicas das Santas Irmandades da Galiza que visita anos antes as colonias que posúe a súa patria no Nordeste brasileiro. Parecerán tres historias que non teñen moito que ver, mais axiña descubrimos a súa intensa relación, e a confirmación de que en todos os sucesos o pasado ten moito que ver. Seguir leyendo “Nordeste”

Viaxe á última revolución

Xerardo AgraFoxo, autor de "Viaxe á última revolución"
Xerardo AgraFoxo, autor de “Viaxe á última revolución”

Adoitamos pensar en Cuba coma una terra de paisaxes máxicas e como un dos primeiros lugares nos que agromou una ditadura comunista que foi a salvación do pobo máis tamén a súa condena. E nesa dualidade, a literatura que lemos e os medios de comunicación teñen moito que ver.

Fuxindo dunha visión turística da illa caribeña, o historiador Xerardo AgraFoxo decidiu enrolarse un día en camións e demais vehículos populares para volver visitar os recunchos de Cuba tras moitos anos da súa primeira experiencia. Foi en 2014, e das súas vivencias máis persoais, en consonancia coas xentes dos diversos lugares, e co análise da literatura que deu este país, Xerardo AgraFoxo escribiu un libro, que titulou precisamente Viaxe á última revolución. Nel fálanos o autor noiés dunha Cuba na que a revolución perdeu esa aura dourada que tiña naqueles anos nos que Fidel Castro se presentaba como o salvador e o garante da loita polas liberdades. As persoas coas que se atopa o escritor ao longo do seu periplo comentan a cotío que Cuba xa non é o que era, e que a día de hoxe adoece de moitos problemas derivados dunha mala praxe política. Seguir leyendo “Viaxe á última revolución”

O meu pesadelo favorito

María Solar, autora de "O meu pesadelo favorito"
María Solar, autora de “O meu pesadelo favorito”

María Solar é unha comunicadora nata. Amplamente coñecida por todos e todas é a súa faceta de presentadora da Revista Fin de Semana da TVG, pero tamén destaca na literatura infantil, ámbito no que a crítica a ten loado amplamente. Unha das súas obras máis coñecidas neste terreo é O meu pesadelo favorito, coa que se fixo co Premio Lazarillo 2014.

Esta historia, que se ten traducido xa a moitos idiomas, pode atoparse en galego da man da Editorial Galaxia, que inclúe unhas marabillosas ilustracións da autoría de María Lires. Nela, María Solar incide no tratamento de temáticas profundas explicadas para a infancia, o que non deixa de resultar unha tarefa que se multiplica por dous. Están presentes aquí a diversidade entre os seres humanos (moi necesaria, por certo), a importancia do cariño e do mar, ou o poder dos soños e da imaxinación para pensar situacións fantásticas. Unha manchea de personaxes e situacións divertidísimos compoñen esta novela, que se narra cunha linguaxe que ben pode chegar a pequenos e maiores. Seguir leyendo “O meu pesadelo favorito”

Máis aló do azul e do rosa

Ana Torres Jack, autora de "Máis aló do azul e do rosa"
Ana Torres Jack, autora de “Máis aló do azul e do rosa”

O libro que temos entre mans leva por subtítulo “Como previr a desigualdade de xénero e a violencia machista desde a familia”, e  preséntase como un pequeno manual de reflexión sobre a violencia ás mulleres e o que supón a educación desde as idades máis novas para cambiar certos comportamentos que, non por telos interiorizados,  son menos machistas.

Ana Torres Jack é licenciada en Psicoloxía e conta cun Máster en Medios de Comunicación, e desde 1998 exerce como orientadora educativa, e atesoura moita experiencia no terreo da educación para os máis pequenos e pequenas, tendo publicado series monográficas con enfoque práctico dedicadas á estimulación da intelixencia e o talento, o desenvolvemento físico, emocional e intelectual e a creatividades, entre outros. A modo de guía práctica escribe Máis aló do azul e do rosa, que parte de situacións que ben poderían ser reais e nas que se expoñen certas problemáticas e causas do que é a violencia exercida contra as mulleres. A hipótese é ben clarea: dende a máis tenra infancia, as mulleres estamos sometidas a moitos comportamentos que inciden na desigualdade e que poden derivar no futuro en casos de violencia machista.

Así, na primeira parte explícasenos o concepto sobre o que estamos a falar, para pasar despois a unhas nocións arredor do que podemos facer para educar en igualdade. Pasará despois ao maltrato e ao que supoñen os comportamentos machistas nos menores, os que se poden converter en persoas agresivas e que repiten o que ven na casa. Seguir leyendo “Máis aló do azul e do rosa”

Noire Compostela

Blanca Riestra, autora de "Noire Compostela"
Blanca Riestra, autora de “Noire Compostela”

O xénero negro sempre é mellor  canto máis curtos sexan os capítulos, porque a intensidade mantense en doses pequenas que fan que o lector/a estea en vilo desde o comezo ata o remate.  Esta sensación é a que temos con Noire Compostela, coa que Blanca Riestra gañou o XVI Premio de Novela  por Entregas de La Voz de Galicia.

Noire Compostela ten dúas características que fan dela unha boa representación do xénero policiaco: capítulos curtos e cunhas oracións curtas que manteñen a intriga de páxina en páxina, e o tratamento dun tema xa de por si ben misterioso.

Publicada entre o 1 e o 31 de agosto, esta estrea de Blanca Riestra en lingua galega, indaga nun tema de candente actualidade: a Deep Web, ese terreo escuro da rede onde podemos atopar de todo, sobre todo cousas malignas, como lle acontece aos protagonistas de Noire Compostela. Dise que o 95% das páxinas web están ocultas, e só son accesibles na profundidade, o que non deixa de ser atraínte. Seguir leyendo “Noire Compostela”

Unha lectora fóra do común

Alan Bennet, autor de "Unha lectora fóra do común"
Alan Bennet, autor de “Unha lectora fóra do común”

Hoxe vénme á memoria un día no que unha persoa me preguntou os porqués de que eu lese tanto, de se realmente a lectura ofrece vantaxes. Nese momento fiquei calada, cunha impotencia tal que se viu aumentada cando a mesma persoa me soltou que “ler é unha perda de tempo”. Xa van uns cantos anos, mais agora atopei un libro que lle recomendaría á persoa en cuestión para que soubese en moi poucas páxinas o moito que a lectura pode conseguir.

Unha lectora fóra do común traza con ironía os inicios na lectura dunha raíña que se atopa por casualidade co furgón dunha biblioteca móbil diante do Concello de Westminster. Ela, que nunca antes se caracterizara por ser unha lectora asidua, comeza a coller libros por casualidade, ata converterse nunha lectora habitual

Cunha ironía moi marcada, AlanBennet  traza unha parábola sobre  o que nos sucede á maioría dos lectores, que collemos unha novela como ao azar e rematamos por non saber vivir sen ler. Si, vivir é coma unha adicción, pero debe ser a única que non fai dano. Seguir leyendo “Unha lectora fóra do común”

Os elefantes de Sokúrov

Antón Riveiro Coello, autor de "Os elefantes de Sokúrov"
Antón Riveiro Coello, autor de “Os elefantes de Sokúrov”

Descubrín a maxia da escrita de Antón Riveiro Coello e volvín recuperar a cidade de Compostela na que vivín tantos anos nas páxinas de Os elefantes de Sokúrov. Explícome, deixei xa fai uns anos a Cidade do Apóstolo, na que tantos e bos momentos vivín e á que volvo cada certo tempo, ben sexa fisica ou imaxinariamente. Pois ben, Compostela resulta sempre unha cidade inspiradora, e dela parte o autor limián para crear unha obra sobre a memoria, e na que atopamos continuas e ben claras descricións desta terra tan marabillosa.

En cada unha das letras vemos maxia, palabras que encaixan á perfección nunha historia que é en realidade moitas historias, nas que se mesturan as referencias á cidade, á lingua galega, á memoria, ao amor e ao sexo, á vellez, á crise económica, ao suicidio, á culpa, á arte, á relixión, ao paso do tempo, ao peso da morte… Os elefantes de Sokúrov consta de moitas arestas, de pequenas historias que se desenvolven paseniñamente ata precipitarse nun final sorprendente. Seguir leyendo “Os elefantes de Sokúrov”

A sociedade literaria e do pastel de pel de pataca de Guernsey

Mary Ann Shaffer e Annie Barrows falan sobre os clubs de lectura con ironía
Mary Ann Shaffer e Annie Barrows falan sobre os clubs de lectura con ironía

O primeiro que chama a atención do libro de Mary Ann Shaffer e Annie Barrows é o seu título, que destaca pola súa rareza e lonxitude. Xa non é o primeiro lector que se pregunta que hai detrás desa sociedade e que é en realidade o pastel de pataca.  Despois hai outro elemento que resulta atractivo: a presenza dun club de lectura onde acoden persoas a falar de libros; e por último, que o libro estea redactado a dúas mans.

Estas son as primeiras ideas que me fixeron decantarme pola lectura deste libro, e cando me somerxín nel os meus mellores desexos comezaron a cumprirse e pouco a pouco a ver os porqués de todas a incógnitas anteriores.

A sociedade literaria e do pastel de pel de pataca de Guernsey é deses libros que te fai sentir ben, literatura feelgood como se adoita coñecer, e aínda que as vivencias duras da guerra estean presentes, os libros aparecen como unha sorte de garantes da felicidade. Arredor deles nace esa tertulia literaria en Guernsey, primeiro como unha vía de escape  e un mecanismo de defensa nos duros tempos da Segunda Guerra Mundial, e despois como unha rutina e unha forma de xuntárense todos os veciños  e veciñas e falar de libros e da vida en xeral. Seguir leyendo “A sociedade literaria e do pastel de pel de pataca de Guernsey”

Xeración perdida

Francisco Castro, autor de "Xeración perdida"
Francisco Castro, autor de “Xeración perdida”

Virginia Woolf dixo un día que “nada acontece en realidade ata que non se retén na memoria”. Esta cita é a elixida polo escritor vigués Francisco Castro para iniciar Xeración perdida, unha novela que parte da realidade para recalar na ficción máis verosímil.

A historia que temos entre mans parte precisamente da memoria, da dos libros, dos sabores e dos olores, da oral, desa que queda cando todos nós desaparecemos. Xeración perdida é unha novela que nace como unha lembranza para os que sobreviviron e, sobre todo, para os que non saíron da situación de drogodependencia na que parte da poboación moza caeu ao longo dos anos oitenta. Foron estes uns anos duros, nos que as persoas comezaron a experimentar con algo que aínda non se sabía que era perigoso, nin o alcance real e impacto nas vidas: a heroína.

Seguir leyendo “Xeración perdida”

Do gris ao violeta

O proxecto "Do gris ao violeta" tamén incluíu unha exposición
O proxecto “Do gris ao violeta” tamén incluíu unha exposición

Dise no prólogo do libro Do gris ao violeta, escrito polo alcalde de Pontevedra, que “a historia dunha cidade, a evolución dunha comunidade non se pode escribir sobre o esquecemento das vidas das mulleres que foron as súas protagonistas principais”. Por iso, a recuperación do traballo das mulleres sería algo que debería vir de éxito natural, algo que non acontece así.

No medio dese gris que é a historia das mulleres nas sociedades, dende o Concello de Pontevedra comezaron no 2012 un necesario proxecto de recuperación desas voces e vidas femininas, que contribuíron á creación do imaxinario que hoxe en día é Pontevedra.

Con esa conciencia violeta, coa que todos e todas deberiamos ver a vida, contribuíron varios estudosos e estudosas que quixeron poñer enriba da mesa as imaxes e a historia de quenes nunca terían que pasar desapercibidas.

Seguir leyendo “Do gris ao violeta”

Blog de WordPress.com.

Subir ↑