Buscar

Lecturafilia

"Leer es vivir dos veces"

Categoría

Literatura gallega

Reseñas escritas en gallego sobre libros escritos en esta lengua.

Deixe a súa mensaxe despois do sinal

Arantza Portabales, autora de "Deixe a súa mensaxe despois do sinal"
Arantza Portabales, autora de “Deixe a súa mensaxe despois do sinal”

É unha constante que na miña biografía lectora se vaian entrecruzando lecturas e que as do pasado volvan ao presente sempre levadas unhas por outras. Un continuo xogo literario que se aviva coma os recordos cando escoitamos unha canción ou nos chega ese aroma dun pasado feliz ou desgraciado. A vida componse de cachiños, de momentos que se entrecruzan entre eles ata facernos dubidas de canto é realidade e canto hai de ficción.

No medio dese xogo literario sitúo Deixe a súa mensaxe despois do sinal, un libro de Arantza Portabales que me lembra moitísimo a O club da calceta, de María Reimóndez. Este último lérao cando estudaba a educación secundaria, e o que quedou del foi o impacto de saber de pronto que as mulleres sufrían por séreno. Eu non tiña daquela conciencia feminista, nin moito menos sabía de feito que nós o tiñamos máis difícil á hora de vivir ou pretender vivir o mesmo que os homes. Aquel libro cambiou a miña forma de entender o mundo, e a atoparlle sentido a moitas cousas que eu vía pero non tiña as claves para recoñecelas como inxustizas. Nese tempo soñei coa esperanza nun mundo mellor, e tamén crin na forza e na unión feminina para poder protestar xuntas contra o que nos impedía realizar plenamente os nosos dereitos.

Seguir leyendo “Deixe a súa mensaxe despois do sinal”

“Lumes”, a volta de Ismael Ramos

Ismael Ramos, autor de "Lumes"
Ismael Ramos, autor de “Lumes”

Levo semanas tentando escribir sobre un libro e sempre o pospoño. Quizais este feito se deba dous factores: que se trata dunha proposta poética, e que a portada é  tan bonita que me deixa sen verbas para describila. Mais, así e todo, hoxe atrévome a romper o feitizo. Falo de Lumes, o novo poemario de Ismael Ramos.

O primeiro que chama a atención é a edición tan coidada da man da editorial Apiario, na que unhas pingueiras de chuvia escintilan na portada e fan brillar o título e o autor de forma marabillosa. Non en van estamos diante case que dun traballo tradicional, no que cada peza (poemario) sería algo único, non repetible. Forma e contido cosidos á perfección.

Ismael Ramos é un autor moi novo, mais que escribe cunha madurez propia dunha persoa de maior idade, algo que xa puidemos ver en Os fillos da fame. Mostra disto son os versos nos que a inxenuidade non está presente, nos que a inocencia se substitúe pola crueza da vida. Seguir leyendo ““Lumes”, a volta de Ismael Ramos”

Combinacións de literatura infantil para volver ser unha nena (2)

"O cataventos" e "Xulia Minguillón"
“O cataventos” e “Xulia Minguillón”

Fai unas semanas descubríavos neste espazo a lectura de dous libros infantís pero que ben poderían gustar a todos os públicos que se acheguen a eles: A brétema, de María Victoria Moreno e Xandra, a landra que quería voar, de Mercedes Queixas Zas, ámbolos dous editados por Urco e ilustrados por dúas mulleres.

Agora non podería deixar de recomendarvos outras dúas historias. O cataventos é un conto que fora escrito pola homenaxeada nas Letras Galegas 2018 e que nos fala da liberdade, da envexa e da ambición a través da historia dun galo fachendoso de nome Don Pío.  Estamos diante dun libro de valores, no que apreciamos a querenza da autora polo rural e pola riqueza presente na natureza, que se define nas verbas da autora mais tamén nas ilustracións de Lara Torres Rodríguez. Seguir leyendo “Combinacións de literatura infantil para volver ser unha nena (2)”

O amor e as palabras

María Victoria Moreno é a homenaxeada nas Letras Galegas 2018
María Victoria Moreno é a homenaxeada nas Letras Galegas 2018

A editorial Urco foi a gran visionaria da obra de María Victoria Moreno, a homenaxeada no Día das Letras Galegas 2018, pois aínda sen coñecer a decisión da RAG apostou por recuperar parte da obra da que xa é un dos maiores expoñentes da narrativa infanto – xuvenil na nosa comunidade.  Así naceron as publicacións de A brétema e O Cataventos, contos infantís da autora que foron reeditados con ilustracións de artistas contemporáneas.

A eles engádese o libro O amor e as palabras, unha escolma de seis relatos ou contos que María Victoria escribira ao longo da súa vida para diferentes colectivos ou con motivo de diversas campañas de fomento da lectura, ás que ela sempre apoiaba co seu gran de area. Así o destaca precisamente Xavier Senín no prólogo a esta edición tan coidada e na que atopamos os relatos “Querida avoa”, “S.O.S.”, “O libro das saudades e os degoiros”, “Pan con chocolate”, “O encontro”, “O grumete” e “O amor e as palabras”. Precisamente este último é o que dá título ao volume e, tal e como se nos adianta no limiar, trátase dun conto inédito que atopou o marido da autora no seu ordenador. Seguir leyendo “O amor e as palabras”

Guedellas de seda e liño

María Victoria Moreno é a autora homenaxeada nas Letras Galegas 2018
María Victoria Moreno é a autora homenaxeada nas Letras Galegas 2018

Se tivese que definir o mellor que pasou no 2017 en canto á literatura galega diría María Victoria Moreno, por tres motivos. O primeiro é porque se converte na  cuarta  muller en dedicárselle o Día das Letras Galegas (dende o 1963, estas homenaxes recaeron maioritariamente en homes). O segundo é o relativo ao cariño que esta muller, nada en Valencia de Alcántara (Cáceres), tivo sempre pola nosa terra e lingua. E terceira, por ser unha profesora que amou dende sempre a súa profesión e que puxo esta vocación ao servizo dos máis mozos e mozas a través da escrita. Por todo iso, non chama a atención que sexa considerada unha das mellores voces das letras galegas, sobre todo por ser quen de escribir emotivas historias que engancharon a ler a xeracións de rapaces e rapazas.

A min, como a tantos outros amigos, fíxome soñar con Anagnórise, a súa novela máis universal e recoñecida alén de Galicia, que achega a adolescencia dende o punto de vista da propia rapazada. Esta dupla sensación de desfrute e tristura atópoa agora en Guedellas de seda e liño, libro publicado no 1999 e que recupera agora a Editorial Galaxia co gallo da efeméride das Letras Galegas 2018. Seguir leyendo “Guedellas de seda e liño”

“Tripas”, ou como se constrúe a poesía intimista

Alberte Momán, autor do poemario bilingüe "Tripas"
Alberte Momán, autor do poemario bilingüe “Tripas”

Xa sei que ao falar de poesía parece unha obviedade dicir que parte do máis íntimo. Non en van se adoita dicir que os e as poetas son persoas que teñen os sentimentos a flor de pel, e que empregan a poesía para expresar as súas sensacións diante das inxustizas, o amor, a dor, o esquecemento ou calquera outra temática. Porque a poesía, ao igual que a literatura en xeral, non entende de límites.

De entre a poesía que se emprega como bálsamo ante a dor, e mesmo como auto coñecemento, atopo estes días Tripas, unha antoloxía de poemas de Alberte Momán que se poden ler en edición bilingüe, tanto en galego como en castelán.  De calquera forma, o que nos chamará a atención dende o primeiro poema ata o último é esa continua busca dun mesmo, ese saberse recoñecido na dor máis fonda, como se remexésemos entre as nosas tripas. O autor ferrolán, que xa conta no seu haber cun feixe de poemarios, fala da pel, das primeiras evocacións que temos ante o sufrimento e do que queda tras del. Seguir leyendo ““Tripas”, ou como se constrúe a poesía intimista”

Combinacións de literatura infantil para volver ser unha nena

Os libros perfectos para soñar: "A Brétema" de María José Moreno e "Xandra a landra que quería voar" de Mercedes Queixas Zas
Os libros perfectos para soñar: “A Brétema” de María Victoria Moreno e “Xandra a landra que quería voar” de Mercedes Queixas Zas

O outro día, despois de ver una serie na televisión pola noite, non daba durmido. Así que, collín dous libros e púxenme a lelos e a soñar. Son dous libros de Urco Editora que, combinados á perfección, me fixeron volver a ser una nena.

Primeiro lin A brétema, unha preciosidade dende o principio a fin. Ilustrado por María Montes Sueiro, e con texto de María Victoria Moreno, é unha proposta educativa que nos fala de como se forma a brétema dun xeito moi ameno, como sempre adoita acontecer coa literatura infantil. A mellor sempre é aquela que nos ensina cousas baixo un prisma pouco convencional e sen que nos decatemos. Con este texto, os máis cativos e cativas terán a oportunidade de achegarse xa dende a primeira idade ao mundo fantástico da que será a homenaxeada polo Día das Letras Galegas 2018.

“Decatáronse axiña de que a brétema non era coma as nubes, que están feitas coa auga do mar, que non son amigas das persoas e voan sempre moi altas polo ceo. A brétema, en troques, camiña preto da terra e pousa nas ás dos paxariños ou nos cabelos dos nenos. As nubes levan lóstregos e tronos”. Seguir leyendo “Combinacións de literatura infantil para volver ser unha nena”

A vida sinxela de Marcelo Firmamento

Vanesa Santiago, autora de "A vida sinxela de Marcelo Firmamento"
Vanesa Santiago, autora de “A vida sinxela de Marcelo Firmamento”

O pasado domingo coñecín a Marcelo Firmamento. Coñecer, si. Dígoo ben, pois Vanesa Santiago preséntanos a un personaxe que ben podería ser unha persoa de carne e óso, un veciño calquera da nosa aldea, un soñador nato.

A escritora sadense, que pasa abondosas tempadas do seu día a día como xestora dunha biblioteca, constrúe n’ A vida sinxela de Marcelo Firmamento unha historia escintilante, moi próxima ao realismo máxico suramericano, mais con tinturas galegas. Pero non é Marcelo un home de destacar facilmente, nin un heroe,  senón que a súa vida é un continuo loitar por un soño, o de coñecer o seu pai desaparecido en estrañas circunstancias cando el aínda non nacera.

Marcelo é unha persoa de mar, dos que poucos quedan. A través da súa figura, Vanesa Santiago, recupera un tempo que se vai, ese tempo de loitadores e de historias que se quedan atrapadas entre as redes, tecidas nelas, na salitre dese mar que todo o sabe. Nel, Marcelo Firmamento vive a cabalo entre a realidade e a fantasía, e pola súa mente pasan os personaxes máis orixinais. Seguir leyendo “A vida sinxela de Marcelo Firmamento”

Non hai luz sen escuridade

Andrea Barreira, autora de "Non hai luz sen escuridade"
Andrea Barreira, autora de “Non hai luz sen escuridade”

Fan falta libros que nos lembren que as nosas vidas están ateigadas de momentos malos e bos, pero que depende dos anteollos que poñamos veremos o lado máis ou menos positivo. Que a vida depende, en boa maneira, da cara coa que a afrontes, é unha idea que se adoita defender, pero que non sempre se ten clara.

Nun período tan decisivo como a adolescencia, é de aplaudir que existan iniciativas que incidan nese incremento da seguridade e da autoestima, tal e como fai Andrea Barreira Freije no seu libro Non hai luz sen escuridade. Nel, coas fórmulas do xénero fantástico, preséntanos a Lea, unha feiticeira das tebras  que vive entre a escuridade e o frío, e que debe ir na procura dun dragón a quen debe domar, e co que así incrementará os seus poderes. Nese camiño, no que pasará por moitas fases e lugares, decatarase que todo o que realmente busca se atopa en si mesma, e que só ten que frear un momento e facer unha introspección. Seguir leyendo “Non hai luz sen escuridade”

Latexo Beat

"Latexo Beat" é unha compilación de poemas en varios idiomas do Festival Kerouac de Poesía, que se celebra dende fai sete anos en Vigo
“Latexo Beat” é unha compilación de poemas en varios idiomas do Festival Kerouac de Poesía, que se celebra dende fai sete anos en Vigo

Somentes a poesía dispón da forza necesaria para expresar os sentimentos máis sinceros, as tolemias máis impensables, e para protestar por aquilo que nos incomoda. E por iso, ante as inclemencias dun mundo cambiante e, por que non atreverse a dicilo, un tanto intolerante, ler poesía é un exercizo de valentía. E recitala tamén.

Latexo Beat é un libro editado pola Editorial Galaxia, coa colaboración da Deputación de Pontevedra, que recolle os sesenta e cinco poemas das persoas que participaron este ano no Festival Kerouac de Vigo, sen dúbida unha das iniciativas máis resistentes no eido da poesía. Nel obsérvase a combinación de autores e autoras que, aínda escribindo en inglés, castelán, galego ou portugués, manteñen a esencia do verso. Seguir leyendo “Latexo Beat”

Querido H.P. Lovecraft

Antonio Manuel Fraga, autor de "Querido H.P. Lovecraft"
Antonio Manuel Fraga, autor de “Querido H.P. Lovecraft”

Hai estreas literarias que están predestinadas a triunfar. Ese é o caso de Antonio Manuel Fraga, escritor moi recoñecido polos seus libros infantís e xuvenís, que se aventurou cunha historia a cabalo entre os xéneros fantástico, a biografía, e a novela confesional. E vaia resultado. Querido H.P. Lovecraft foi merecedor do I Premio Antón Risco de Literatura Fantástica convocado pola editorial Urco en colaboración con outras entidades. Por se este galardón non fose suficiente, fai pouco vén de concedérselle o Premio da Crítica de Galicia, e neste ambiente de euforia descubro ao Lovecraft visto doutro xeito.

Querido H.P. Lovecraft é unha noveliña moi intensa, nela cúmprese esa máxima de que o bo, se breve, dúas veces bo, pois con tan só 150 páxinas consegue evocar unha historia que nos ofrece o mellor de Lovecraft e do seu amigo, Robert E. Howard. Partindo dunha carta real, o autor artella unha correspondencia na que Howard se dirixe ao seu amigo para contarlle os sucesos que o levarán ao suicidio. O xogo que se nos plantexa é moi interesante, pois xa dende as primeiras liñas sabemos o final, pero seguimos pegados ao libro por recoñecer os porqués. Seguir leyendo “Querido H.P. Lovecraft”

Na butaca: escribir contra o esquecemento

sther f. carrodeguas escribe "Na butaca", un experimento literario contra o esquecemento
sther f. carrodeguas escribe “Na butaca”, un experimento literario contra o esquecemento

Contra o esquecemento, aínda quedan as letras. Ou mellor dito, é o único que realmente pode quedar cando todo semella caer pola borda. Diso é consciente sther f.carrodeguas, unha artista multidisciplinar, que se formou entre as letras, o audiovisual e o teatro, que verte toda esta mestura na súa última obra.

Na butaca, que leva por subtítulo “fantasía n 3 en Dor Maior”, non pode encadrarse en ningún xénero, aínda que a situamos dacabalo entre a poesía, a arte e ata o xornalismo. Son palabras contra a demencia senil, o Alzheimer, esas doenzas que nos ameazan na vellez e que nos afastan do que un día fomos. Este libro, os obxectos convértense nunha obsesión, e teñen un simbolismo claro. A butaca, o televisor, ese cuarto dende o que se ve sempre o mesmo panorama, a ventá… Seguir leyendo “Na butaca: escribir contra o esquecemento”

Maus, a historia ilustrada dun supervivente en Auschwitz

Art Spiegelman, autor e debuxante de "Maus"
Art Spiegelman, autor e debuxante de “Maus”

Vladek Spiegelman, o protagonista de Maus, di nun momento que escribir sobre o Holocausto xa non ten moito sentido, pois corres o risco de caer no máis tópico e que xa estea practicamente todo contado. Nada máis afastado da realidade, pois aínda restan moitas visións e historias individuais sobre esta funesta etapa histórica.

Proba disto é Maus, unha banda deseñada que transcende o pictórico para centrarse máis na novelística, motivo polo cal se podería inserir no ámbito da novela gráfica. Nel, o debuxante Art Spiegelman conta as vivencias do seu pai no campo de concentración de Auschwitz, unha experiencia cruenta pero á que sobreviviu. Cunha aparente sinxeleza, Spiegelman vainos relatando todo o vivido, mais tamén intercala as experiencias diarias mentres conversa co pai e este lle vai contando todo, ademais de falar de feitos cotiáns da actualidade. Neste senso, créase un debate interesante arredor da propia creación e escritura, pois a miúdo pai e fillo debaten arredor da necesidade de introducir  ou non certos detalles, ademais da tensión que se produce entre eles por mor de certos temas. Seguir leyendo “Maus, a historia ilustrada dun supervivente en Auschwitz”

“Sangue 12”, unha historia vampírica e feminista

Cris Pavón é autora de "Sangue 12"
Cris Pavón é autora de “Sangue 12”

Non hai nada máis atraínte para min que atoparme con historias que se presentan como raras, xa que iso simboliza que vou atopar algo diferente e case sempre, unha forma de literatura novidosa.  A orixinalidade no tema e no seu tratamento é a característica que máis destaca en Sangue 12, novela coa que a coruñesa Cris Pavón se inicia na literatura.

Nesta novela mestúrase o real co onírico e os séculos XIX e XXI, onde se nos conta unha historia vampírica que non é a mítica de Crepúsculo, senón que nos leva á reflexión sobre a propia identidade.

Nela atopamos a unha rapaza adolescente, sempre pendente do móbil, que se atopa un día con outra moza de aspecto estraño e anacrónico nun autobús nun día rutineiro. Cunha narración en primeira persoa, irémonos somerxendo nos pensamentos máis íntimos desta moza que busca a súa forma de ser nun mundo tan complexo coma o de hoxe en día. Mais, a aparente calma que ela vive co seu teléfono virase interrompida pola adrenalina que lle produce estar preto da rapaza misteriosa do autobús. E, pouco a pouco, iremos coñecendo unha historia de trazos vampíricos, pero cun ingrediente orixinal: a presenza da reflexión sobre o papel de ser muller en dous tempos diferentes, o mundo da tecnoloxía e a eclosión da soidade, e mesmo as desvantaxes de medrar e deixar a infancia atrás. Seguir leyendo ““Sangue 12”, unha historia vampírica e feminista”

Blog de WordPress.com.

Subir ↑