Buscar

Lecturafilia

"Leer es vivir dos veces"

Categoría

Literatura gallega

Reseñas escritas en gallego sobre libros escritos en esta lengua.

Maus, a historia ilustrada dun supervivente en Auschwitz

Art Spiegelman, autor e debuxante de "Maus"
Art Spiegelman, autor e debuxante de “Maus”

Vladek Spiegelman, o protagonista de Maus, di nun momento que escribir sobre o Holocausto xa non ten moito sentido, pois corres o risco de caer no máis tópico e que xa estea practicamente todo contado. Nada máis afastado da realidade, pois aínda restan moitas visións e historias individuais sobre esta funesta etapa histórica.

Proba disto é Maus, unha banda deseñada que transcende o pictórico para centrarse máis na novelística, motivo polo cal se podería inserir no ámbito da novela gráfica. Nel, o debuxante Art Spiegelman conta as vivencias do seu pai no campo de concentración de Auschwitz, unha experiencia cruenta pero á que sobreviviu. Cunha aparente sinxeleza, Spiegelman vainos relatando todo o vivido, mais tamén intercala as experiencias diarias mentres conversa co pai e este lle vai contando todo, ademais de falar de feitos cotiáns da actualidade. Neste senso, créase un debate interesante arredor da propia creación e escritura, pois a miúdo pai e fillo debaten arredor da necesidade de introducir  ou non certos detalles, ademais da tensión que se produce entre eles por mor de certos temas. Seguir leyendo “Maus, a historia ilustrada dun supervivente en Auschwitz”

“Sangue 12”, unha historia vampírica e feminista

Cris Pavón é autora de "Sangue 12"
Cris Pavón é autora de “Sangue 12”

Non hai nada máis atraínte para min que atoparme con historias que se presentan como raras, xa que iso simboliza que vou atopar algo diferente e case sempre, unha forma de literatura novidosa.  A orixinalidade no tema e no seu tratamento é a característica que máis destaca en Sangue 12, novela coa que a coruñesa Cris Pavón se inicia na literatura.

Nesta novela mestúrase o real co onírico e os séculos XIX e XXI, onde se nos conta unha historia vampírica que non é a mítica de Crepúsculo, senón que nos leva á reflexión sobre a propia identidade.

Nela atopamos a unha rapaza adolescente, sempre pendente do móbil, que se atopa un día con outra moza de aspecto estraño e anacrónico nun autobús nun día rutineiro. Cunha narración en primeira persoa, irémonos somerxendo nos pensamentos máis íntimos desta moza que busca a súa forma de ser nun mundo tan complexo coma o de hoxe en día. Mais, a aparente calma que ela vive co seu teléfono virase interrompida pola adrenalina que lle produce estar preto da rapaza misteriosa do autobús. E, pouco a pouco, iremos coñecendo unha historia de trazos vampíricos, pero cun ingrediente orixinal: a presenza da reflexión sobre o papel de ser muller en dous tempos diferentes, o mundo da tecnoloxía e a eclosión da soidade, e mesmo as desvantaxes de medrar e deixar a infancia atrás. Seguir leyendo ““Sangue 12”, unha historia vampírica e feminista”

As mulleres bravas da nosa historia

Aínda resta moito camiño por facer nisto da visibilidade das mulleres en todos os eidos da vida, máis concretamente nas artes. Por iso hai que dar os parabéns a editoriais valentes coma Urco Editora, especializada sobre todo na fantasía, que ten no seu catálogo un fermoso proxecto literario coñecido como “Mulleres bravas da nosa historia”, que se compón polo de agora das historias de Rosalía de Castro, Maruja Mallo e María Victoria Moreno. Unha sensación de felicidade me embargou cando fai unhas semanas, un venres calquera, me trasladei ao campo recentemente segado e xa con migallas da chegada do outono, e alí descubrín estas mulleres bravas vistas nas ilustracións de Eva Agra, e redactadas respectivamente para o público infantil por María Lado, Elvira Ribeiro e Eli Ríos. Seguir leyendo “As mulleres bravas da nosa historia”

Como ser muller

Caitlin Moran, autora de "Como ser muller"
Caitlin Moran, autora de “Como ser muller”

Confeso que nunca antes me rira tanto cun libro como ao ler a Caitlin Moran e o seu Como ser muller, traducido ao galego da man da editorial Rinoceronte. Confeso tamén que era un libro que, dende que o vira publicado xa fai uns anos, tiña moitas ganas de lelo, aínda que nunca atopara a oportunidade ata que o vin na miña lingua e me aventurei.

Digo aventurei, e nunca mellor dito, pois descubrín outra forma de ver o feminismo: o de tomalo con humor. Pero ben, poñámonos en situación.

Caitlin Moran é unha recoñecida columnista, entrevistadora e crítica inglesa que se define como feminista dos pés á cabeza, pois como o seu marido lle di a cotío, o feminismo consiste simplemente en “que todo o mundo se comporte educadamente cos demais”. Segundo a autora, que recibiu o premio en 2010 á mellor columnista do ano, se seguísemos esta máxima, non habería machismo, pois todos e todas seriamos iguais. Seguir leyendo “Como ser muller”

Historias de galegos extraordinarios

Salvador Rodríguez, autor de "Historias de galegos extraordinarios"
Salvador Rodríguez, autor de “Historias de galegos extraordinarios”

O xornalismo é un oficio que se aprende a base de anos e anos de exercelo. Levar moitas noticias e reportaxes ás costas vén a ser parte do éxito desta profesión. E máis cando combinas o oficio periodístico co de escritor, tal e como fai Salvador Rodríguez Pastoriza (Bueu, 1963) no seu máis recente libro, Historias de galegos extraordinarios. Un exercicio moi interesante que,  cunha técnica semellante á de Liboreiro Blues, consiste en escribir pequenos artigos sobre moitos dos “galegos extraordinarios”. Aos lectores/as pode entrarlles a dúbida de que xentes atoparemos por aquí.

Como ben di Ánxel Vence no prólogo, “o propio das xentes deste país é saírse do común”, motivo polo cal semella que ser galego e ser extraordinario é todo un. Así o demostran todas e cada unha das persoas das que Salvador fala neste novo libro, no que o xornalismo se nota en cada parágrafo, cando se nos falan de fontes escritas, ou mesmo cando el fala con familiares ou persoas que puideron coñecer as xestas ou aventuras que aquí se recollen. Seguir leyendo “Historias de galegos extraordinarios”

Unha verdade amarga

Celia Díaz Núñez, autora de "Unha verdade amarga"
Celia Díaz Núñez, autora de “Unha verdade amarga”

Enfrontarse a un pasado onde a veces xusta recoñecerse. A memoria xóganos malas pasadas. Eses son os temas sobre os que transita a nova novela de Celia Díaz Núñez, que se titula Unha verdade amarga, na que navegan varias personaxes silandeiras e cun pasado de débedas pendentes, amores agochados, aldraxes amoreadas e moitos, quizais demasiados, anos de silencio.

Unha verdade amarga é unha historia que se le rápido, aínda que sosegada debe ser a reflexión que fagamos os lectores tras o seu remate, pois os temas que trata son diversos e con moita repercusión na actualidade. A historia parte da reclamación de Daniel Pereira, quen inicia os trámites para unha demanda de paternidade contra Aurelio Salgado. A partir deste momento, a autora vai alternando a vida destes dous homes, cos de Pilar e Carlos e Aurelio e Marta, cos que se tece un fío invisible que nos leva a ver todo o que agochan as familias ao longo do tempo. Seguir leyendo “Unha verdade amarga”

Os fillos do lume

Pedro Feijoo volve coa novela "Os fillos do lume"
Pedro Feijoo volve coa novela “Os fillos do lume”

Dabondo é coñecido que se aprende máis historia coas persoas e cos libros de ficción que cos ás veces mal chamados libros de texto. Cando pensamos que o sabiamos todo sobre as nosas orixes e o pasado, sempre vén unha persoa que nos descobre que non sempre nos contaron a verdade, e que a historia está, en moitas ocasións manipulada.

Pedro Feijoo é vigués de nacemento aínda que na actualidade reside en Barcelona. Consciente das súas orixes, non esquece xamais a cidade que o viu chegar ao mundo, e por iso non é estraño que apareza como escenario das súas novelas. Iso pasou con Os fillos do mar, e tamén con Morena, perigosa e románica, e volve aparecer na súa recente novela Os fillos do lume, unha curiosa reinterpretación e recuperación da historia viguesa, sobre todo da que parte desa falacia chamada Reconquista. Seguir leyendo “Os fillos do lume”

Blues para Moraima

Miguel Anxo Fernández, autor de "Blues para Moraima"
Miguel Anxo Fernández, autor de “Blues para Moraima”

“Sublebábame agardar á súa morte para ateigalo de loas e homenaxes, como tantas veces se fixera con outros persoeiros da cultura. Con Afonso eu quería chegar a tempo”.

Atendendo á cita anterior xa tod@s saberemos que estamos diante dunha historia sobre a memoria histórica. E indo máis alá, o libro do que está sacada é Blues para Moraima, a recente novela de Miguel Anxo Fernández, coa que o autor vén de gañar o Premio Blanco Amor 2016. E, como nas anteriores novelas do autor nas que a intriga é o eixo condutor, aquí non ía ser menos e preséntanos unha historia na que o pasado e o presente se relacionan e na que os mecanismos literarios se manexan ao detalle para que o lector non queira parar de ler. Quizais esta é a principal virtude, aínda que o libro é moito máis. Seguir leyendo “Blues para Moraima”

A fiestra aberta

Juan Parcero constrúe unha historia diferente na súa segunda novela, "A fiestra aberta"
Juan Parcero constrúe unha historia diferente na súa segunda novela, “A fiestra aberta”

Hai historias que quedan en nós coma o salitre. Antes non o entendía, mais agora que vivo nun pobo mariñeiro doume conta de que o mar é esa forza que nos entristece e que nos alegra a partes iguais, ese tótem que fai que aquilo que vivimos tome máis importancia e que ata os personaxes dos libros se tornen máis reais.

No medio deste mar bravo e fuxidío, mais tamén vigorizante, leo A fiestra aberta, a nova novela do moañés Juan Parcero que sen dúbida veu para cambiarme a vida, e os seus parágrafos para pegarse á miña pel coma o salitre deste mar que describo.

A fiestra aberta é unha historia poderosa, non tanto polo que conta senón máis ben por como o conta, e é aí onde reside o feitizo do autor para levarnos con el e contarnos que o ser humano sempre ten que lidar coa súa propia mente, cos sentimentos e co lugar que o viu nacer e medrar. Aquí observamos a uns personaxes que nos narran unha parte da súa vida, ese momento no que a súa existencia se puxo a proba para facerlles escoller entre o correcto e o incorrecto, mais sen darnos ningunha lección de vida nin moralexa.

Seguir leyendo “A fiestra aberta”

Bibliópatas e fobólogos

Emma Pedreira, autora de "Bibliópatas e fobólogos"
Emma Pedreira, autora de “Bibliópatas e fobólogos”

Teño que confesar que sinto unha tentación especial polos libros que falan de libros, e dos sentimentos que estes nos evocan. Ante esta declaración, non sorprenderá que me declare fan absoluta de Bibliópatas e fobólogos, o recente libro de Emma Pedreira no que recolle relatos e microrrelatos nos que se fala da paixón literaria.

Unha paixón vista desde o humor máis intelixente, desde unha perspectiva nada nostálxica, senón máis ben de risa e ata de protesta nalgúns casos. Temos aquí historias nas que a voz narradora declara que escribe para non engordar, mulleres que confesan os seus pecados tras ler aos rusos en vez de a Biblia, outras que escriben cartas a escritores dos que admiran a súa literatura, e ata unha relación de epitafios orixinais e incribles que se atopan en determinadas tumbas.

Esta nova proposta de Emma é todo un descubrimento literario, xa que nel explóranse os formatos curtos, ao tempo que se fai unha crítica mordaz a todo o sistema actual, onde cada vez se lle dá menos importancia ás letras. Disto fala en todos e cada un dos relatos, e máis concretamente en “Fobólogos”, no que se leva ao estremo o empobrecemento que está sufrindo a nosa lingua ante as novas expresións carentes de significado. Seguir leyendo “Bibliópatas e fobólogos”

Na casa da avoa

Marta Dacosta, autora de "Na casa da avoa"
Marta Dacosta, autora de “Na casa da avoa”

Marta Dacosta é unha combatente en todos os ámbitos da vida. Por iso, dende a súa faceta política ata a máis poética, atopa ela a voz para erguerse e para rebelarse ante as inxustizas do mundo. Con ansias de combate lemos Na casa da avoa, o seu poemario máis recente no que as mulleres somos as protagonistas. Unha proposta na que as mulleres do pasado e as do presente berran para non ficar xa endexamais caladas.

Nesta casa da avoa atopamos as primeiras mulleres que soportaron sobre os seus lombos as durezas das vidas de loita e sacrificio, que foron protagonistas do que hoxe somos, mais ás que ninguén homenaxeou antes. A historia xa non poden seguir escribíndoa somentes os homes, senón que as mulleres xogan un papel vital, protagonista. Así foi dende sempre, ata que agora comezan a agromar as nosas voces.

son elas as que tensan as redes

e fan voar as agullas

elas, quen

tamén

abren camiños aos homes que arriban heroes

mentres os pechan para si mesmas” Seguir leyendo “Na casa da avoa”

No Día das Letras Galegas, propostas para ler en galego

Conmemoramos o Día das Letras Galegas, unha data na que me mostro moi agradecida por formar parte desta terra que tanto nos deu e da que tanto nos queda aínda que contar. Ao longo destes cincuenta e catro anos nos que xa levamos celebrando esta efeméride, pasaron moitas cousas, unhas veces a favor do galego e outras deturpando o seu uso. Neste sentido, e sen entrar en máis valoracións políticas, destaco fondamente o papel que xoga a literatura para conseguir que poidamos ler historias en galego.

Nun día coma hoxe cómpre lembrar que falar galego é un orgullo e que temos unha literatura con moita saúde e á que agardemos reste moito tempo de vida.

Por iso, dende Lecturafilia, propúxenlle a diversos escritores/as que elixisen tres propostas literarias para esta data. Non importa a época, nin a temática, nin o xénero, nin os porqués. Tan só importa que sexan lecturas que dalgunha forma nos cambien, que nos axuden a reflexionar, a tomar unha decisión, a soñar, a imaxinar, a loitar por un cambio ou simplemente, a pasar un momento agradable. Seguir leyendo “No Día das Letras Galegas, propostas para ler en galego”

O sol do verán

Carlos Casares, autor homenaxeado nas Letras Galegas 2017
Carlos Casares, autor homenaxeado nas Letras Galegas 2017

Carlos Casares, autor ao que este ano se lle dedica o Día das Letras Galegas, destaca pola súa capacidade para novelar unha realidade que se insire no convulso panorama da narrativa de posguerra, e foi dos primeiros en abordar o conflito como tema literario.

Con motivo da efeméride deste 2017, leo de novo a Casares, un home polifacético que foi editor, articulista, escritor de novela adulta e infantil… Estas Letras Galegas coinciden ademais do cincuenta aniversario do seu debut editorial, coa obra Vento ferido. Dende aqueles anos, o autor ourensán xa comeza a ser incluído nesa xeración que se deu en chamar Nova Narrativa Galega, por canto bebía dos novos métodos da novela francesa e se metía de cheo na mente do narrador ao tempo que novelaba as preocupacións do seu tempo.

Abordo esta recensión con moito respecto polo traballo e pola admiración que colleitou Casares, quen foi capaz de abordar os problemas do seu tempo centrándose nas persoas de a pé. Isto é o que destaco tras a lectura d’ O sol do verán, unha das últimas novelas do escritor, na que segue moi presente o tema da liberdade de acción e pensamento e a imposibilidade de lograr conseguir ás veces o que queremos. Seguir leyendo “O sol do verán”

A balada do café triste

Carson McCullers, autora de "A balada do café triste"
Carson McCullers, autora de “A balada do café triste”

Este ano celébrase o centenario do nacemento da gran escritora Carson McCullers, data na que tamén se cumpren cincuenta anos do seu pasamento. Con motivo desta eferméride son moitas as reedicións da súa obra, polo que a súa escrita está tendo máis repercusión entre os seus seguidores, ao tempo que chega a novos perfís.

Eu, que xa descubrira a súa fermosa pluma no libro El corazón es un cazador solitario, volvo agora á que é outra das súas obras mestras, A balada do café triste, e fágoo na miña lingua,  da man da editorial Rinoceronte, que leva feito un gran labor a prol da tradución de moitas obras exitosas contemporáneas á lingua Galiza.

A balada do café triste inclúe unha novela curta na que se evoca a soidade e o sufrimento dos personaxes por este motivo. Amelia, a nosa protagonista, é unha muller que está entre dous homes e pasa os seus días nun café, que é o único espazo no que se sente acompañada verdadeiramente. Mais ela é unha muller que gusta da soidade, tal e como manifesta en varias ocasións.

“Non lle faltaran pretendentes, pero á señorita Amelia traíaa sen coidado o amor dos homes; era unha persoa solitaria”. Seguir leyendo “A balada do café triste”

Blog de WordPress.com.

Subir ↑