Hai un tempo publicouse, por parte do selo 2.0 Editora, a tradución ao galego (feita por Marta Verán) dun clásico da literatura anglófona do século XX: O home que era xoves, de G.K. Chesterton. Tendo en conta o calado do escritor, tan prolífico como intelixente, a calidade da novela, tan desacougante como chea de creatividade e sarcasmo, e os intres nos que vivimos, berrando por un escape en forma de ficción pura, non temos máis que dicir que a saída do prelo na nosa lingua deste libro, magnífico, non pode ser máis ca un acerto. Cargado de humor, retranca, ironía e unha afiada mirada, chea de escepticismo cara ao propio e incredulidade sobre o alleo, a lectura da obra eterna que se nos ofrece fará de bálsamo diante da suposta profundidade dunha realidade que nos afoga e que nos obriga a fuxir a lugares tan barrocos como o Londres de comezos do século pasado, para tentar vivir un mundo, cando menos, incriblemente fantástico.

Poñiamos o acento na tremenda busca do máis agochado da psique humana para mostrarnos, dende o próximo, dende o individual, a realidade global. Mais sabemos que non toda a literatura ten que ser tan, digamos, transcendental, indo máis lonxe, non toda a literatura debe ser tan fonda. O que queremos dicir é que o lector que se achega a un libro, non sempre busca atopar os alicerces do comportamento da humanidade, senón mergullarse nun mundo paralelo que o faga pasar as páxinas coa ansia e a paixón dun rapaz que descobre por primeira vez o goce da lectura. E nisto, nese entendemento do exercicio antigo de ler como o maior dos entretementos, Chesterton, ao noso entender, era todo un xenio. Revestido, iso si, coa calidade narrativa máis perfecta, usando técnicas para describir e facer fluír a acción, innovadoras e influentes, o autor consegue que sexamos un máis no seu universo, que suframos ante o vindeiro, que fuxamos dos inimigos e sintamos a mesma congoxa que o membro do Scotland Yard, Gabriel Syme, o protagonista da novela.

O que máis “engancha” da obra é o ritmo: poucas veces nos atoparemos cun escrito que parece que se nos vai das mans, cunha prosa tan trepidante e veloz. Ás veces, o dioivo de imaxes, descricións e acción, supera a capacidade intelixible, mais, inconscientemente nos conduce ás profundidades dunha trama complexa onde a habilidade do autor, xunto co seu enxeño, fan que tomemos como normais episodios que a priori nos podían parecer incribles ou mesmo imposibles, para chegar, ao final do relato, a un paroxismo onde o real tórnase mentira e onde a mentira cobra a forma do máis agochado dos secretos. As personaxes que se nos presentan, dende o protagonista ata o máis mínimo dos secundarios, son mostradas cun trazo longo ou curto dependendo da importancia, pero dende logo, e aí radica o éxito do escritor, perfectamente recoñecibles cando, noutro lugar da redacción, aparecen de novo. Lonxe dos estereotipos sobre o ben e o mal que se poden dar noutras obras, Chesterton alambica un universo propio, cheo de persecucións, descubrimentos inesperados e unha innata capacidade para a sorpresa.

Cando se remata de ler O home que era xoves, é doado caer na tentación de volver ao mundo da Inglaterra de finais do XIX e comezos do XX. Desa maneira, poderemos gozar de títulos como O home invisible (Wells), O incrible caso do doutor Jekill e Mr. Hyde (Stevenson), O retrato de Dorian Grey  (Wilde) e tantos outros que nos farán recuperar, se é que o perdemos, o gusto pola lectura máis pura: a do mellor entretemento criado. Non é de estrañar que o grande Borges dixese, referíndose á obra de Chesterton, que esta non posuía nin unha soa páxina que non ofrecese felicidade.